رشيد الدين فضل الله همدانى
پيشگفتار 19
جامع التواريخ ( تاريخ افرنج و پايان قياصره ) ( فارسى )
نگاشتهء كارليان ترجمهء دكتر منوچهر اميرمكرى مدخل در هيچ يك از ادوار تاريخى گذشته ، حتى در دوران امپراطورى روم ، شرايط و اوضاع براى تأليف و تصنيف كتب دربارهء تاريخ عالم مانند نخستين قرن بعد از تأسيس امپراطورى اوراسيائى « 1 » مغول به دست چنگيز خان مساعد نبوده و در هيچ كدام از ممالك اين امپراطورى عظيم اين كار به قدر ايران امكان موفقيّت نداشته است . فتوحات مغول با اينكه باعث تلفات جانى عظيم و نابودى بسيارى از آثار گرانبهاى فرهنگى گرديد ، نتايج مثبتى نيز دربرداشت و يكى از مثبتترين و سودمندترين نتايج آن اين بود كه افق ديد بشر تا نقطهاى كه تا آن زمان بىسابقه و بىمانند بود وسعت يافت . بر اثر اين فتوحات پردهء اسرارى كه در گذشته ممالك آسياى مركزى و آسياى شرقى را پوشانيده بود برداشته شد ، و بين اين ممالك و ممالك آسياى غربى و اروپا روابط و تماسهاى نزديك و دامنهدارى برقرار گرديد و
--> ( 1 ) . فرانسه Eurasie ( آلمانى Eurasien ) در اصطلاح جغرافيا نام دو قارهء اروپا و آسيا مىباشد وقتى كه اين دو را به عنوان يك واحد جغرافيايى در نظر گيرند ، و در فارسى مىتوان آن را به قياس اوراسيا گفت .